Αδίκαστες υποθέσεις κοστίζουν ακριβά στο ελληνικό δημόσιο

Πάνω από 7 δισ. το κόστος της εκκρεμοδικίας

Πάνω από επτά δισ. ευρώ υπολογίζεται από δικαστικούς παράγοντες που γνωρίζουν καλά τις παθογένειες και τις δυσλειτουργίες του δικαστικού συστήματος, το οικονομικό κόστος για το Δημόσιο από την προβληματική λειτουργία της Δικαιοσύνης, που αγγίζει πια τα όρια της αρνησιδικίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνον οι χιλιάδες αδίκαστες υποθέσεις στα Διοικητικά Δικαστήρια, σε όλη την επικράτεια, ξεπερνούν τις 550.000 και στερούν από το Δημόσιο πολύτιμα έσοδα από φόρους και πρόστιμα, τα οποία μένουν για χρόνια σε δικαστική εκκρεμότητα. Την ίδια ώρα, το τεράστιο στοκ των εκκρεμών ποινικών υποθέσεων κοστίζει -πέραν των άλλων συνεπειών- ακριβά και στο Δημόσιο.

Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι δικαστικοί λειτουργοί της Διοικητικής Δικαιοσύνης υπολογίζουν τις απώλειες του Δημοσίου από τις εκκρεμείς υποθέσεις - φορολογικού κυρίως ενδιαφέροντος- σε 1,5 δισ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσό αυτό προκύπτει μετά την πρόβλεψη, ότι από τις χιλιάδες αδίκαστες υποθέσεις, ένα μέρος δεν θα κερδηθεί από το Δημόσιο, αλλά από τους πολίτες που έχουν προσφύγει σε βάρος του.

Γεγονός αποτελεί ότι οι φιλότιμες προσπάθειες που καταβλήθηκαν στα Διοικητικά Δικαστήρια, για μείωση του αριθμού των εκκρεμών υποθέσεων, που ήταν και ένας από τους στόχους του πρώτου Μνημονίου, δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Κι αυτό γιατί, πέραν όλων των άλλων, οι πολύμηνες κινητοποιήσεις των δικαστών που ακολούθησαν ανέκοψαν την προσπάθεια και μετέθεσαν γι’ αργότερα την υλοποίηση των αρχικών στόχων.

Χωρίς εικόνα

Πέραν, όμως, από τα πολύτιμα έσοδα που στερείται το Δημόσιο, όπως σημειώνει στην «Κ» ο κ. Γ. Φαλτσέτος, πρόεδρος έως πρότινος της Ενώσεως των Διοικητικών Δικαστών, «δεν διαθέτει πραγματική εικόνα και για το τι έχει λαμβάνειν από τις εκκρεμείς υποθέσεις για φόρους και πρόστιμα, καθώς για κάποιες από αυτές τελικά δεν θα δικαιωθεί, με αποτέλεσμα να προσδοκά σε ανύπαρκτα οφέλη». Το αποτέλεσμα είναι η κατάσταση να μπερδεύεται ακόμα περισσότερο.

Δραματικότερη, ως προς τα έσοδα που χάνει το Δημόσιο, είναι η κατάσταση που επικρατεί στην ποινική Δικαιοσύνη, όπου οι εκκρεμείς υποθέσεις ξεπερνούν σε όλη τη χώρα το ένα εκατομμύριο. Οι απώλειες εσόδων για το Δημόσιο από τη μη είσπραξη των χρηματικών ποινών που θα επιβάλλονταν αν οι δίκες είχαν γίνει, με τους μετριότερους υπολογισμούς ανέρχονται, σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων δικαστικών παραγόντων -και μπορεί και να ξεπερνούν- σε 2,5 δισ. ευρώ.

Ανείσπρακτες ποινές

Το πρόβλημα με τις χρηματικές ποινές, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνον στις χιλιάδες αδίκαστες υποθέσεις. Αντιθέτως, επεκτείνεται και σε εκείνες που δικάζονται, καθώς οι χρηματικές ποινές, στις οποίες μετατρέπονται οι ποινές φυλάκισης που επιβάλλονται καθημερινά, στην πράξη δεν εισπράττονται. Η κατάσταση με τις ανείσπρακτες χρηματικές ποινές έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω του προβληματικού μηχανισμού που διαθέτει η Δικαιοσύνη, αλλά και λόγω της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας που έχει αυξήσει με γεωμετρική πρόοδο τον αριθμό των πολιτών που δεν μπορούν ούτε τις ποινές τους να πληρώσουν.

Το πρόβλημα έχει περαιτέρω επιδεινωθεί και λόγω της εφαρμογής νόμου που ψηφίστηκε το 2011 και προβλέπει την καταβολή των χρηματικών ποινών σε δόσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ύπαρξη του ποινικού μας συστήματος και την εμπέδωση της κοινωνικής διάστασης της ποινικής τιμωρίας…

Κι ενώ η Δικαιοσύνη σε όλο της το φάσμα ουσιαστικά υπολειτουργεί, τα άλυτα προβλήματα του δικαστικού μας συστήματος, που δεν έχουν για χρόνια έστω και στοιχειωδώς αντιμετωπιστεί, προκαλούν αλυσιδωτές συνέπειες και πρόσθετα κόστη για το δημόσιο ταμείο.

Για παράδειγμα, το μείζον θέμα, όπως τόνιζαν δικαστικοί παράγοντες, που σχετίζεται με τη μη εκμετάλλευση των δεσμευμένων λογαριασμών σε υποθέσεις υποδίκων και καταδίκων για οικονομικά εγκλήματα αποτελεί ένα πρόσθετο πρόβλημα που στερεί πόρους από το Δημόσιο.

Μόνον σε ορισμένες από τις σημαντικές ποινικές υποθέσεις που τρέχουν αυτή την εποχή στην ανάκριση, τα ποσά που έχουν δεσμευθεί σε λογαριασμούς οι οποίοι παραμένουν «παγωμένοι», χωρίς να μπορούν να αξιοποιηθούν μέχρις ότου αμετάκλητα κριθούν οι σχετικές υποθέσεις, υπολογίζονται σε ποσά που αγγίζουν το ένα δισ. ευρώ, με βάση τους μετριότερους υπολογισμούς.

Ενδεικτικές είναι οι υποθέσεις δέσμευσης λογαριασμών του επιχειρηματία Λαυρέντη Λαυρεντιάδη, των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας Energa και Hellas Power, των εξοπλιστικών προγραμμάτων και άλλες για διασπάθιση δημοσίου χρήματος.

Έρχονται ρυθμίσεις

Με προφανή την αναγκαιότητα να αξιοποιηθούν οι «παγωμένοι» λογαριασμοί των υποδίκων, το υπουργείο Δικαιοσύνης ετοιμάζει ρυθμίσεις που θα δίδουν τη δυνατότητα στο Δημόσιο άμεσης ρευστοποίησης. Πρόκειται για το λεγόμενο ενέχυρο σε συνδυασμό με την παράλληλη παροχή κινήτρων για τους εμπλεκομένους στις ποινικές υποθέσεις, που εκτιμάται ότι στο τέλος της ημέρας θα αποδώσει τα προσδοκώμενα οφέλη.

Στο υπουργείο Δικαιοσύνης, πάντως, ετοιμάζονται να αναλάβουν σύντομα πρωτοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς εκτιμάται ότι η κατάσταση έχει φτάσει πλέον στο μη περαιτέρω.

Πηγή: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_21/07/2013_527471

Σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τη "Δίκαιη ικανοποίηση λόγω υπέρβασης της εύλογης διάρκειας της δίκης"

Τίθεται από σήμερα Τρίτη 18 Ιουνίου 2013 σε δημόσια διαβούλευση η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Δίκαιη ικανοποίηση λόγω υπέρβασης της εύλογης διάρκειας της δίκης, στα πολιτικά και ποινικά δικαστήρια και στο Ελεγκτικό Συνέδριο».

Πρόκειται για ρύθμιση η οποία προβλέπει τη δυνατότητα αίτησης δίκαιης χρηματικής ικανοποίησης σε περίπτωση αδικαιολόγητης καθυστέρησης της δικαιοδοτικής διαδικασίας. Η σχετική διαδικασία προβλέπεται τόσο ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου για οποιονδήποτε από τους διαδίκους εκτός του Δημοσίου και των δημόσιων νομικών προσώπων, όσο και των ποινικών δικαστηρίων αλλά και ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εφόσον δεν τελεσφορήσουν τα ένδικα μέσα στα εγχώρια δικαστήρια.

Τα κριτήρια βάσει των οποίων το δικαστήριο θα αποφαίνεται αν υφίσταται παραβίαση του δικαιώματος στην ταχεία απονομή δικαιοσύνης θα είναι: α) η συμπεριφορά των διαδίκων κατά την εξέλιξη της δίκης για την διάρκεια της οποίας διατυπώνεται παράπονο ότι υπερέβη την εύλογη διάρκεια, β) η πολυπλοκότητα των τιθέμενων νομικών ζητημάτων, γ) η στάση των αρμόδιων κρατικών αρχών και δ) το διακύβευμα της υπόθεσης για τον αιτούντα. 

Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί την Τρίτη 25 Ιουνίου 2013 και, αφού ληφθούν υπ’ όψιν τα αποτελέσματά της, το σχέδιο νόμου θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Πηγή: http://www.lawnet.gr/news/se-dimosia-diabouleusi-to-ns-gia-ti-adikaii-ikanopoiisi-logo-uperbasis-tis-eulogis-diarkeias-tis-dikisa-30111.html

Νέες αλλαγές (για πολλοστή φορά) στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και σημαντικές αποφάσεις για το χώρο της δικαιοσύνης από τον Υπουργό Δικαιοσύνης και την Τρόικα

Την τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (για πολλοστή φορά) μέχρι το Μάρτιο του 2013 αποφάσισε σήμερα η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, κατά την συνάντηση με κλιμάκιο της τρόικας.

Βασική επιδίωξη είναι να συρρικνωθεί ο χρόνος εκδίκασης των αστικών υποθέσεων και να υπάρξει «φίλτρο» εισόδου, έτσι ώστε να εισέρχονται προς εκδίκαση στα δικαστήρια λιγότερες υποθέσεις.

Παράλληλα, κρίθηκε αναγκαίο να μειωθεί κατά 50% ο σημερινός αριθμός των Ειρηνοδικείων που ανέρχονται στα 300 ανά την Ελλάδα.

Επίσης, συμφώνησαν τα δύο μέρη τα κενά των δικαστικών υπαλλήλων να καλυφθούν με μετατάξεις.

Κατά τη συνάντηση συμφωνήθηκε να τροποποιηθεί και ο Κώδικας Δικηγόρων μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012.

Τέλος, μεγάλο βάρος θα ρίξει το υπουργείο Δικαιοσύνης για την υλοποίηση του θεσμού της ηλεκτρονικής δίκης (e-justice) και στα άλλα δικαστήρια της χώρας, εκτός των Αθηνών.

Πηγή : http://www.24h.gr/section/ellada/taxuteri-aponomi-dikaiosunis-proothoun-troika-roupakiotis

Συστημικό πρόβλημα στην απονομή δικαιοσύνης στην Ελλάδα βλέπει το ΕΔΔΑ (Μιχελιουδάκης κατά Ελλάδας)

Συστημικό πρόβλημα» στην απονομή της δικαιοσύνης στην Ελλάδα, διαπιστώνει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σε μια πιλοτική, όπως τη χαρακτήρισε, απόφαση, με την οποία καταδίκασε την Ελλάδα για παραβίαση του δικαιώματος σε μία δίκαιη και εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος δίκη καθώς και του δικαιώματος υποβολής μιας πραγματικής προσφυγής.

Η Ελλάδα πρέπει, εντός ενός χρόνου, να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση αυτού του συστημικού προβλήματος στην απονομή της δικαιοσύνης, υπογραμμίζει στην απόφαση του το Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου εκκρεμούν για εκδίκαση πάνω από 250 υποθέσεις που αφορούν τη μεγάλη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, εκ των οποίων 50 και πλέον αφορούν ποινικές υποθέσεις.

Η απόφαση εκδόθηκε με αφορμή προσφυγή του Ιωάννη Μιχελιουδάκη, που κατατέθηκε στο Δικαστήριο στις 4 Σεπτεμβρίου 2010. Ενώ ο Μιχελιουδάκης καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης 22 μηνών για ψευδορκία στις 5 Φεβρουαρίου του 2003, η συνολική διάρκεια της ποινικής διαδικασίας εναντίον του διήρκεσε πάνω από επτά χρόνια.

Δικαιώνοντας τον, το ΕΔΑΔ τού επιδίκασε αποζημίωση για ηθική βλάβη 3.000 ευρώ και υποχρέωσε την Ελλάδα να πληρώσει 1.230 ευρώ για δικαστικά έξοδα και δαπάνες.

Στο σκεπτικό της απόφασης του το Δικαστήριο σημειώνει μεταξύ άλλων ότι δεν υπάρχουν στην Ελλάδα δικαστήρια στα οποία να μπορεί να καταφύγει κάποιος διαμαρτυρόμενος για την υπερβολική διάρκεια της δίκης του ή των ποινικών εναντίον του διαδικασιών.

Από το 2001 μέχρι και το 2011, το Δικαστήριο έχει εκδώσει πάνω από 300 καταδικαστικές αποφάσεις για παραβίαση του δικαιώματος προσφυγής σε μία δίκαιη και εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος δίκης.

Μέτρα που λαμβάνονται στην Ελλάδα, όπως η αύξηση του αριθμού των δικαστών, η κατασκευή καινούργιων δικαστηρίων, η μηχανοργάνωση των δικαστικών μητρώων, δεν οδηγούν στην επίλυση του συστημικού προβλήματος, που αφορά την υπερβολικά μεγάλη καθυστέρηση απονομής δικαιοσύνης στη χώρα.

Η κατάσταση αυτή, υπογραμμίζει το Δικαστήριο, είναι πλήρως ασυμβίβαστη με τα όσα προβλέπει η Σύμβαση Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και εξαιτίας της υποχρεώνεται η Ελλάδα να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, για την επίλυση του συστημικού αυτού προβλήματος, υπό την παρακολούθηση της Επιτροπής των Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Χάος στα δικαστήρια από τις καθυστερήσεις εκδίκασης υποθέσεων

Στοιχεία που σοκάρουν σχετικά με τις καθυστερήσεις στην απονομή Δικαιοσύνης, κατέθεσε στην Βουλή ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Μ. Παπαϊωάννου, περιγράφοντας με τα μελανότερα χρώματα την κατάσταση που επικρατεί στα ελληνικά δικαστήρια, όπου στοιβάζονται χιλιάδες υποθέσεις αναμένοντας να πάρουν τον δρόμο τους προς το ακροατήριο.

Σημειώνεται, ότι παρά τις επανειλημμένες καταδίκες της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, οι καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων που φθάνουν στα δικαστήρια παραμένουν μεγάλες.

Κατά την συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, επί του νομοσχεδίου για την δίκαιη δίκη και την εύλογη διάρκειά της, με το οποίο επιχειρείται να μπει τάξη στο δικονομικό χάος που έχει προκληθεί, ο κ. Παπαϊωάννου είπε, σε ότι αφορά τα ποινικά δικαστήρια, ότι αυτή την στιγμή εκκρεμούν στην εισαγγελία Εφετών Αθηνών 5.500 κακουργήματα (!) τα οποία πρέπει να εκδικαστούν, ενώ έκπληξη προκάλεσε η αναφορά του ότι «υπάρχουν φυλακισμένοι οι οποίοι ασκούν έφεση που μέχρι να εκδικαστεί έχει εκτιθεί η ποινή τους»!

Μάλιστα, όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Δικαιοσύνης, «στη χώρα, λοιπόν, υπάρχει αρνησιδικία» και τόνισε ότι με τη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης γίνεται μια μεγάλη μεταρρύθμιση «η οποία δεν προσφέρεται για λαϊκισμό και επιφανειακές προσεγγίσεις».

Ο υπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε, εξάλλου, ότι από το 1997 μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει καταδικαστεί για 360 υποθέσεις υπερβολικής καθυστέρησης στην απονομή δικαιοσύνης, επισημαίνοντας μάλιστα ότι «οι καταδίκες συνεχίζονται με γοργούς ρυθμούς». Όπως είπε χαρακτηριστικό υπάρχει περίπτωση που η Ελλάδα καταδικάστηκε γιατί καθυστέρησε να εκδώσει απόφαση μετά από 27 χρόνια!

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε ο κ. Παπαϊωάννου, πέραν των εκκρεμοτήτων στα ποινικά δικαστήρια, η εικόνα παρουσιάζεται ως εξής:

- στο Ελεγκτικό Συνέδριο εκκρεμούν 30.365 υποθέσεις,

- στα διοικητικά δικαστήρια τον Ιούλιο εκκρεμούσαν 466.219, εκ τον οι 165.000 υποθέσεις αφορούν φορολογικά και τελωνειακά ζητήματα,

- στα πολιτικά δικαστήρια την περίοδο 2010-2011 κατατέθηκαν 196.623 αγωγές, ενώ τα ασφαλιστικά μέτρα προσδιορίζονται για εκδίκαση τον Ιούνιο του 2012, δηλαδή «κάνουν ένα χρόνο να βγάλουν αποφάσεις», όπως είπε,

- οι εργατικές υποθέσεις προσδιορίζονται να εκδικαστούν το 2014,

- τα συναινετικά διαζύγια προσδιορίζονται για τον Ιανουάριο 2013

- και τα εμπορικά ζητήματα προσδιορίζονται για το Φεβρουάριο του 2015!

Πηγή : http://www.tovima.gr/society/article/?aid=441489&h1=true